دتکتور گاز اوزون (O3)

دتکتور گاز اُزون (O₃) – Ozone Gas Detector

اُزون (O₃) گازی آبی رنگ، بسیار واکنش‌پذیر و سمی است که هم به صورت طبیعی (لایه ازون جو) و هم در صنایع (ضدعفونی، تصفیه آب و هوا، پزشکی) یافت می‌شود. در غلظت‌های بالا برای انسان مضر است و باعث تحریک ریه، چشم و پوست می‌شود.

انواع دتکتورهای اُزون (O₃)

۱. دتکتورهای الکتروشیمیایی (Electrochemical Sensors)

• مناسب برای اندازه‌گیری ۰.۰۱ تا ۱۰ ppm (حساسیت بالا)

• پاسخ سریع (~۳۰ ثانیه)

• عمر مفید: ۱ تا ۳ سال (بسته به مدل)

• کاربرد: صنایع پزشکی، تصفیه آب، آزمایشگاه‌ها

۲. دتکتورهای نوری (UV Absorption Sensors)

• بر اساس جذب نور UV توسط اُزون کار می‌کنند.

• دقت بسیار بالا (مناسب برای استانداردهای محیط زیست)

• محدوده تشخیص: ۰.۰۰۱ تا ۱۰۰ ppm

• قیمت بالاتر، اما نیاز به کالیبراسیون کمتری دارد.

۳. دتکتورهای نیمه‌هادی (MOS/Semiconductor Sensors)

• ارزان‌تر، اما دقت کمتر

• ممکن است تحت تأثیر رطوبت و گازهای دیگر قرار بگیرد.

• مناسب برای کاربردهای عمومی (مانند نظارت هوای محیط)

۴. دتکتورهای فتوالکتریک (PID – Photoionization Detectors)

• برای تشخیص سریع و حساس (حتی در سطح ppb)

• نیاز به کالیبراسیون منظم

مشخصات فنی و استانداردهای ایمنی

✅ محدوده تشخیص:

• ۰.۰۱ تا ۰.۱ ppm (حد مجاز مواجهه شغلی)

• ۰.۱ تا ۱ ppm (خطر تحریک دستگاه تنفسی)

• بیش از ۱ ppm (خطر جدی برای سلامت)

✅ حدود مجاز مواجهه (OSHA/WHO):

• ۰.۱ ppm (حداکثر مجاز در ۸ ساعت کار)

• ۰.۳ ppm (حداکثر مجاز در ۱۵ دقیقه)

✅ هشداردهی:

• آلارم صوتی (≥ ۸۵ دسی‌بل)

• آلارم نوری (LED/صفحه نمایش رنگی)

• خروجی‌های صنعتی (۴-۲۰mA، RS485، Wi-Fi/Bluetooth)

✅ استانداردها:

• OSHA, NIOSH, ISO 17025

• CE, UL, RoHS (تأییدیه ایمنی جهانی)

کاربردهای دتکتور اُزون

🔹 تصفیه آب و فاضلاب (کنترل فرآیند ازون‌زنی)
🔹 صنایع پزشکی (استریلیزاسیون تجهیزات)
🔹 ساختمان‌ها و دفاتر (نظارت بر سیستم‌های تصفیه هوا)
🔹 آزمایشگاه‌ها و صنایع الکترونیک (حفاظت از کارکنان)
🔹 محیط‌زیست (پایش آلودگی هوای شهری)

نکات ایمنی مهم

⚠ اُزون در غلظت‌های بالای ۰.۱ ppm خطرناک است!
⚠ در صورت نشت، تهویه فوری محیط ضروری است.
⚠ استفاده از ماسک مناسب (فیلتر جاذب اُزون) در محیط‌های پرخطر توصیه می‌شود.
⚠ کالیبراسیون دوره‌ای با گاز مرجع O₃ الزامی است.

چگونه یک دتکتور اُزون مناسب انتخاب کنیم؟

🔸 برای محیط‌های صنعتی: مدل‌های ثابت با خروجی ۴-۲۰mA و اتصال به سیستم کنترل مرکزی.
🔸 برای تصفیه آب/هوا: دتکتورهای UV با دقت بالا.
🔸 برای استفاده پرتابل: مدل‌های کوچک با باتری قابل حمل و صفحه نمایش دیجیتال.
🔸 برای محیط‌های انفجاری: مدل‌های ATEX/IECEx.